Home

Bert Voeten

door FS / Johan Polak & Frans Goddijn
"Ik lees Bert Voeten 's ochtends vroeg", schrijft Freek, "wanneer ik geen zin heb om op te staan, als ik geen plezier meer heb in mijn ooit begeerde baan 'in een internationale omgeving' maar gewoon in bed wil blijven. Nooit meer een pak met een das aan! Mijn rijbewijs verscheuren, het telefoonsnoer doorknippen en weer heerlijk arm worden! Dan lees ik in Voeten: 'Ik voel mijn geest dicht onder mijn huid bewegen, goedlachs en niet zonder moed'. En met nieuwe moed stap ik dan toch maar het bed uit, en ik neem een hete douche. Mijn vrouw heeft geen Voeten nodig. Zij is gelijkmatiger en stabieler van temperament of, hoe zal ik het zeggen, haar conjunctuur-golven zijn langer gerekt. Zij kan weken lang monter zijn (ze beaamt het terwijl ik dit schrijf), maar ook dagen achtereen onstuitbaar somber; dan helpt een enkel gedicht niet meer. Dit laatste bestrijdt ze, en ik onttrek me aan haar verdere kritiek door de portable computer naar mijn werkkamer te slepen. Ken je die kamer eigenlijk? Het is de heerlijkste. Ik zit er omringd door boeken, computers, wat familieherinneringen en nog meer prettige ongeregelde zaken. De kamer is voorzien van dubbel glas en een geluidwerende deur, alles om de buitenwereld op afstand te houden. De ruimte, waar ik goed zou kunnen werken, maar die vaker dient als plek om te mijmeren, lijkt los te staan van mijn flat en weg te zweven, een stil heelal in, terug naar waar ik gelukkig was met boeken, papieren, gedachten.

Voeten is in staat is de wereld te bekijken met de blik van een kind. 'Het kind bezit de natuurlijke wijsheid: het weet alles', zo citeerde Bernlef de componist Satie in zijn stuk over Voetens intieme en besloten poëzie".

Tant de lumières,
Tant de mains et tant de visages,
Tous ces jours parmi ces nuits,
Comme le ciel parmi les ailes
Des oiseaux!

[Paul Eluard]

De hemel zoemt van vreugde.
Zilveren vliegmachines stijgen voorgoed.
Wij ogen ze na tot het azuur hen heeft
verzwolgen - vissen vol mensen reizend door
de grote warme buik van het heelal.

[Bert Voeten]

"Wanneer ik dit lees," zo schrijft Freek verder, "bestaat er voor een ogenblik geen business class, geen Lockerbie, geen ozonlaag. Naïef misschien? Lezend in Voeten denk ik vaak terug aan mijn onderwijzeressen, de juffies van de Nutsschool te W. Mijn lagere schooltijd kende geen meesters. Er heerste een pedagogisch matriarchaat, een heel zachte omgeving. Sommige ouders maakten zich daar zorgen over, zoveel ving ik wel op bij vriendjes. Met name van de jongetjes werd gevreesd dat zij niet 'mannelijk' genoeg zouden opgroeien tussen louter dames. Vechten op het schoolplein, daar hield het schoolhoofd Juffie van Alphen niet zo van. Een aardige kleine wereld, waar ik niet 'weerbaar' werd, maar waar ik wel Nederlands heb leren schrijven. Een wereld waaruit alle boosaardigheid leek geweerd, de wereld van Bert Voeten".